مرحله آخر همسانسازی حقوق بازنشستگان؛ چه تغییراتی در انتظار مستمریبگیران است؟
با اجرای سومین مرحله متناسبسازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵، یکی از مهمترین برنامههای حمایتی دولت برای بهبود وضعیت معیشتی مستمریبگیران وارد مرحله نهایی شد.
همسانسازی حقوق، سالها یکی از مطالبات اصلی بازنشستگان بود. این طرح برای کاهش فاصله حقوق بازنشستگان با شاغلان همتراز و تقویت قدرت خرید آنها در قانون برنامه هفتم توسعه پیشبینی شده است.
بر اساس قانون برنامه هفتم، دولت موظف شد متناسبسازی حقوق بازنشستگان را طی سه سال اجرا کند. سهم اجرای این برنامه به گونهای تعیین شده که در سال نخست ۴۰ درصد، در سال دوم ۳۰ درصد و در سال سوم نیز ۳۰ درصد باقیمانده اختلاف حقوق جبران شود. به این ترتیب، سال ۱۴۰۳ آغاز اجرای این قانون، سال ۱۴۰۴ مرحله دوم و سال ۱۴۰۵ آخرین مرحله اجرای متناسبسازی محسوب میشود.
هدف از همسانسازی حقوق بازنشستگان چه بود؟
هدف اصلی این طرح تنها افزایش حقوق بازنشستگان نبود، بلکه قانونگذار تلاش کرد بخشی از کاهش قدرت خرید ناشی از تورم سالهای اخیر را جبران کند. کاهش فاصله درآمدی میان شاغلان و بازنشستگان، ارتقای عدالت در نظام پرداخت و حمایت از معیشت مستمریبگیران از مهمترین اهداف اجرای این برنامه عنوان شده است.
با وجود اهمیت این طرح، اجرای آن از ابتدا با چالش تامین منابع مالی همراه بود. افزایش تعداد بازنشستگان، رشد هزینههای درمان، کاهش نسبت بیمهپردازان به مستمریبگیران و فشارهای اقتصادی، تامین اعتبار لازم برای اجرای کامل متناسبسازی را دشوار کرده بود.
دولت برای اجرای متناسبسازی چه منابعی در نظر دارد؟
در مرحله نخست اجرای این قانون، اعتباری معادل ۵۰ هزار میلیارد تومان پیشبینی شد، اما مسئولان اعلام کردند برای اجرای کامل این مرحله به حدود ۷۵ هزار میلیارد تومان منابع نیاز است.
در ادامه و هنگام بررسی بودجه سال ۱۴۰۴، اعتبار اجرای متناسبسازی بازنشستگان کشوری، لشکری و صندوق فولاد از حدود ۱۰۴ هزار میلیارد تومان به ۱۶۰ هزار میلیارد تومان افزایش یافت. همچنین ۲۵ هزار میلیارد تومان نیز برای پرداخت معوقات مرحله نخست این طرح اختصاص داده شد.
آخرین وضعیت تسویه بدهیهای دولت به تامین اجتماعی
طبق اعلام مصطفی سالاری مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی، دولت چهاردهم طی دو سال گذشته بیش از ۳۲۰ هزار میلیارد تومان از بدهیهای خودش به این سازمان را از طریق واگذاری سهام، انتشار اوراق و پرداخت نقدی تسویه کرده است. به گفته او، در بودجه سال جاری نیز ۲۷۷ هزار میلیارد تومان برای پرداخت بخشی از مطالبات تامین اجتماعی پیشبینی شده که میتواند نقش مهمی در اجرای تعهدات قانونی از جمله متناسبسازی حقوق بازنشستگان داشته باشد.
هزینه اجرای همسانسازی چقدر است؟
مسئولان سازمان تامین اجتماعی تاکید میکنند اجرای این طرح بار مالی سنگینی دارد. برآوردها نشان میدهد تنها اجرای متناسبسازی در سال جاری به حدود ۱۲۰ هزار میلیارد تومان اعتبار جدید نیاز دارد. با احتساب تعهدات سالهای گذشته نیز، مجموع هزینههای این برنامه به حدود ۳۹۰ هزار میلیارد تومان میرسد.
کارشناسان نیز معتقدند اگرچه اجرای همسانسازی بخشی از کاهش قدرت خرید بازنشستگان را جبران کرده، اما تداوم این سیاست در سالهای آینده به اصلاح ساختار صندوقهای بازنشستگی، افزایش منابع بیمهای، رشد اشتغال و استمرار پرداخت بدهیهای دولت بستگی دارد.
با اجرای مرحله سوم متناسبسازی در سال ۱۴۰۵، یکی از مهمترین احکام اجتماعی برنامه هفتم توسعه به پایان رسیده است؛ اقدامی که میتواند گامی مهم در حمایت از معیشت بازنشستگان و کاهش فاصله درآمدی میان شاغلان و مستمریبگیران باشد.
